سازمان خلاق

سازمان خلاق: در دنیای امروز بخاطر رشد سریع کسب و کارها و رقابت بسیار زیاد بین شرکتها ارزش و اهمیت ارائه خدمات و محصولات نوین از سوی شرکتها بیش از پیش خودنمایی میکند. لازمه ارائه محصولات و خدمات نو یقینا وجود خلاقیت و سپس نوآوری است. چگونه میتوان در دنیای امروز با این روند وحشتناک توسعه تکنولوژی حیات داشت ولی مانند دهها سال قبل و بصورت سنتی مدیریت نمود. لذا اکنون بیش از هر زمان نیاز به خلاقیت و نوآوری در سازمانها و بنگاههای اقتصادی خود را آشکار کرده و باید برای آن چاره ای اندیشید.

آنچه مدیریت نوین در خصوص مدیریت نوآوری در سازمانها به ما آموزش میدهد توجه ما را به 5 عامل موثر در ایجاد یک سازمان خلاق جلب میکند. این 5 مورد عبارتند از: ساختار سازمان، محیط خلاق، افراد و کارکنان خلاق، گروه خلاق، رهبری خلاق. اکنون شرحی مختصر از هر کدام از این اجزاء را بیان میکنیم.

ساختار سازمان:

مهمترین ساختارهای سازمانی ارائه شده تاکنون شامل پروژه ای، ملکولی، ماتریسی و ادهوکراسی هستند. در ساختار پروژه ای سازمان بصورت پروژه ای تعریف و چیدمان سازمان بدینصورت است. نمیتوان خارج از پروژه هیچ فعالیتی را در سازمان یافت و بوسیله پروژه است. که حیات سازمان تضمین میشود. در ساختار ماتریسی تطابق ساختار پروژه ای بر وظیفه ای وجود دارد. مجموعه ساختار وظیفه ای بطور عمودی و پروژه ها افقی قرار میگیرند. در ساختار ملکولی تمرکز بر خروجی سازمان و انعطاف ساختاری برای حصول خروجی با بهترین کیفیت در کمترین زمان با صرف کمترین منابع است. ساختار ادوکراسی که مدرن ترین ساختارها در عصر جدید است بر ارزش سرمایه های انسانی و مدیریت رشد و توسعه آنها بسیار موکد است. این ساختار مناسبترین ساختار برای ظهور خلاقیت بصورت سازمانی است.

محیط خلاق در سازمان خلاق :

خلاقیت در یک سازمان بسته ای از رخدادهاست. بدیهی است که وقوع هر رخدادی محیط خاص خود را طلب میکند. لذا خلاقیت اگر رخداد تلقی شود باید در محیط متناسب بوقوع بپیوندد. از آنجا که رخدادهای خلاقیت عموما جدید و متنوع هستند محیط خلاق باید بسیار انعطاف پذیر باشد. و قالب ذهنی صلب به اعضاء خود تلقین نکند. در کنار انعطاف پذیری باید محیط حاوی محرکهای لازم برای ایجاد جرقه های ذهنی خلاقیت محور نیز باشد.

افراد و کارکنان خلاق:

سازمان خلاق باید افراد خلاق نیز در خود داشته باشد و اگر ندارد باید خلاقیت را به کارکنان خود آموزش داده و آنها را خلاق تربیت کند. افراد خلاق روحیاتی منحصر بفرد دارند و لازمست که شکل دهی شرایط محیطی متناسب با همین روحیات طراحی و برنامه ریزی شود.

گروه خلاق:

سازمان در مسیر حیات و توسعه خود همواره با مسائل گوناگون مواجه و بدنبال حل آنها است. این امر که حصارهای تخصصی بین افراد برداشته شود و کارکنان بخشهای مختلف بتوانند با مذاکره و گفتگو با یکدیگر به حل مسائل خود بپردازند از ملزومات شکل دهی به خلاقیت سازمانی است. همچنین سازمانها باید حاوی کارگروههای تخصصی باشند که وظیفه آنها حل مسائل با اتکاء به خرد جمعی و تصمیم سازی مناسب برای مدیریت است.

رهبری خلاق در سازمان خلاق:

هدایت خلاق سازمان و هدایت خلاقیت در سازمان نیازمند رهبری متمرکز است. رهبری سازمان به نیروی انسانی خلاق باید بعنوان سرمایه نگریسته و حساب آنرا از بقیه دارائیهای سازمان جدا سازد. رهبری سازمان با اعتماد و تکیه بر خلاقیت کارکنان و قسمتهای سازمان آنان را به مشارکت در رشد سازمان برانگیخته ساخته و رشد آنان را باعث میشود. یقینا رهبری خلاق عامل تعالی روز افزون سازمان خود میشود.

اجزاء پنج گانه مذکور باید در طراحی یک سیستم خلاقیت محور جاسازی شوند. این سیسستم برای هر سازمانی باید بطور حرفه ای طراحی شود. این امر میتواند در مورد هر یک از بخشهای سازمان نیز اجرائی شود. مثلا قسمت بازرگانی یک سازمان میتواند بصورت یک سازمان خلاق طراحی شود و سیستم متعلق به خودش را داشته باشد. اما در این خصوص باید به این نکته نیز توجه کرد که طراحی یک سازمان خلاق نباید منحصر و محدود به بخش خاصی از سازمان باشد زیرا این با نفس خلاقیت سازمانی و تشکیل گروههای خلاق در سازمانها متناقض است.